نمازگزاران باشد وضو صحيح است . ( 1 ) مسألهء 11 - بنابر احتياط واجب وضو از ظرف طلا و نقره مانند وضو از ظرف غصبى است پس تفصيل گذشته در ظرف غصبى در اين مسأله هم جارى است . بنابراين اگر از ظرف طلا و نقره از روى جهل يا فراموشى و حتى اگر شك داشته باشد از طلا و نقره است يا نه ، وضو بگيرد صحيح است اگر چه بطور ارتماسى و يا برداشتن آب از آن باشد و آب هم منحصر در آن ظرف باشد . ( 2 ) مسألهء 12 - اگر قبل از شروع يا در بين وضو در وجود مانع ( از رسيدن آب ) شك كند وارسى واجب نيست . مگر آنكه احتمال وجود مانع منشأ عقلائى داشته باشد كه در اين صورت وارسى واجب است تا به نبودن مانع مطمئن شود . و همچنين در صورتى كه قبلا مانع وجود داشته ( نيز ) وارسى واجب است . و اگر پس از تمام شدن وضو شك كند كه هنگام وضو مانع وجود داشته يا نه ، بنا را بر نبودن مانع و صحت وضو بگذارد ، و همينطور است اگر مانع وجود داشته و در حال وضو متوجه آن بوده و يا احتمال بدهد كه متوجه بوده و پس از وضو در اينكه مانع را برداشته و يا آب را به زير آن رسانده يا نه شك كند ، بنا را بر صحت وضو بگذارد . و همچنين است اگر ( بعد از وضو ) علم به وجود مانع پيدا كند و نداند كه آن مانع در حال وضو بوده و يا بعد از وضو پيدا شده است ؟ ( نيز بنا را بر صحت وضو بگذارد ) . اما اگر بداند كه در حال وضو چيزى بوده كه ممكن است آب به زير آن نرسيده - كه گاهى آب به زير آن مىرسد و گاهى نمىرسد - مانند انگشتر و بداند كه در حال شستن متوجه آن نبوده و يا بداند كه آن را حركت نداده و با اين حال در اينكه اتفاقا آب به زير آن رسيده يا نه شك كند ، حكم به صحت وضو مشكل است بلكه ظاهرا اعادهء وضو واجب است ( 3 ) مسألهء 13 - اگر بعضى از اعضاء وضو نجس بوده وضو گرفته و پس از وضو شك كند در اينكه آن عضو را قبل از وضو پاك كرده يا نه وضويش صحيح است و ليكن بنا را بر نجاست آن عضو بگذارد پس واجب است براى اعمال آينده آن را تطهير نمايد ، ولى اگر بداند كه در حال وضو توجه به آن نداشته ، ظاهرا اعادهء وضو واجب است . ( 4 ) و از جملهء شرايط وضو : اين است كه در حال اختيار خودش مباشرتا وضو بگيرد . و در حال اضطرار نايب گرفتن جايز بلكه واجب است ، پس در اين صورت نايب ، او را وضو مىدهد و خود مضطر نيّت وضو مىكند اگر چه احتياط مستحب اين است كه نايب هم نيت كند ، و در مسح بايد نايب دست مضطر را بر موضع مسح بكشد . و اگر ممكن نباشد بايد نايب از دست مضطر رطوبت بگيرد و با آن مسح كند ، و احتياط مستحب اين است كه با اين وضو در صورت امكان تيمم هم بكند . ( 5 ) و از جملهء شرايط وضو : ترتيب بين اعضاء است ، پس شستن صورت بر دست راست و